Beyni besleyen atardamarlarda da vücuttaki diğer atardamarlarda olduğu gibi, halk arasında  “Damar Sertliği” diye bilinen ve daha önce izah ettiğimiz  “Ateroskleroz” gelişebilir ve “karotis arterleri” dediğimiz bu atardamarlarda kan akımına engel olacak daralmalara neden olabilir. Genellikle “aterom plakları” tarzında olan bu daralmalardan kan geçişi sırasında ortaya çıkan mekanik travmalar plaklı bölgelerden bazı parçaların kopmasına ya da küçük kan pıhtılarının oluşarak beyinde daha ince çaplı damarlarda kan akımını tamamiyle engelleyecek şekilde tıkanmaya neden olabilir. Böylece halk arasında “inme”, tıp dilinde ise “stroke” diye tabir edilen durum ortaya çıkar. Stroke ya da inme, beynin yeterli kan alamayan hücrelerinin ölmesi sonucu ortaya çıkan ve bu olayın olduğu beyin bölgesinin fonksiyonlarının geçici veya tamamen kaybolması ile seyreden bir durumdur. Çevrede gördüğümüz kolunda, bacağında tutmama veya konuşamama  gibi sonradan oluşan fonksiyon kayıplarının altında yatan olayın bir inme (stroke) olma olasılığı yüksektir. İnme, aniden ortaya çıkabildiği gibi bazı uyarıcı belirtileri olabilir. Aşağıda sıralanan bu belirtiler görüldüğü zaman vakit kaybetmeden  hekime başvurularak gerekli incelemeler yapılmalıdır.

    Burada unutulmaması gereken en önemli nokta beynin kansızlığa diğer organlardan çok daha fazla duyarlı ve dayanıksız olduğudur. Bu nedenle erken yapılacak başvurularla zamanında ortaya çıkarılan damarsal patalojilerin gerek ilaç ve uygun rejimlerle gerekse operasyonlarla beyinde hasar oluşmasına engel olunabilir.

İnme İçin Uyarıcı İşaret ve Belirtiler

           Yüzde, kolda veya bacaklarda güçsüzlük ve hissizlik, ani görme bulanıklığı veya çoğunlukla bir gözde yarım veya tam görme kaybı, konuşmada veya konuşulanları anlamada zorluk, nedensiz ani ve şiddetli başağrısı, izah edilemeyen baş dönmesi, denge bozukluğu, ani düşmeler, bayılma atakları genellikle inme (stroke) için uyarıcı belirtilerdir. Bu belirtiler kısa süre devam edip geçebilir. Eğer bu belirtilerden bir veya birkaçı 24 saatten kısa sürerse bunlara “Beynin Geçici Kansız Kalması Hali (Transient İschemic Attack)” denir. Bu durumlar gecikmeden hekime başvurmak için en önemli uyarılardır.

İnme İçin Risk Faktörleri

Tedavi : Tedavinin temeli risk faktörlerinden korunmayla başlar. Sigara içilmemesi, tansiyonun kontrol altına alınması, şeker hastalığı varsa kan şekerinin diyet ve gerekiyorsa ilaçla istenilen düzeylerde tutulması, kan yağlarının izlenmesi  ve diyet ve gerekiyorsa ilaçla yükselmesine mani olunması bunların başında gelir. Risk grubunda olan kişilerde ANTİAGREGAN denilen ve kanın şekilli elemanlarının çökmesini engelleyen, başta ASPİRİN olmak çeşitli ilaçların kullanılması, yüksek risk altında veya şüphe çekici şikâyetleri olan kişilerin “karotis arterlerin tıkayıcı hastalığı” yönünden değerlendirilmesi gereklidir. Karotis damarlarında ciddi darlıkları olan hastalar operasona aday olabilirler. “Karotid Endarterektomi” operasyon gereken hastalarda uygulanan cerrahi yöntemlerin başında gelir.

KAROTİD ENDARTEREKTOMİ :

            Karotid endarterektomi, boyun bölgesinde beyine kan götüren iki ana damarda oluşan ciddi daralmaların varlığında  uygulanan bir cerrahi yöntemdir. Cerrah damardaki darlık oluşturan plağı çıkarır. Karotid endarterektomi hastayı inme (stroke) tan korumak üzere uygulanır.